4.Interesgunearen prozesua

Laugarren intesgunerako aurrera pausuak eman ditugu. Bideo bat egitea erabaki dugu, fikzio eta errealitatea biltzen dituena. Honetarako lehenbiziko pausua egiten hasi gara, gidoia hain zuzen:

OHARRA: parentesi artean dagoena, ekintzen eta egoeren deskribapena da eta kursiban eta gorriz dagoena, irakasleak pentsatzen  duena.

DENBORA MAKINA

AMAIA: Egunon jaun andreok! Amaia dut izena eta Bilboko zientzia eta teknologiaren fakultateko ikertzailea naiz. Gaur eskuartean dudan proiektu berria aurkeztuko dizuet, denbora makina!

Urte asko daramatzat proiektu honekin eta gaurkoan nire lehen ikerketa erakutsiko dizuet. Honetan, Xabier, Unkina eskolako irakasle jubilatu berriak, bere lanean izandako garapena ikusiko dugu. Denboraren makinan sartuko dut Xabier eta irakasle bezala izandako lehen urteak aztertuko ditut.

AMAIA: Kaixo Xabier, zer moduz?

XABIER: Kaixo ondo!

AMAIA: Dakizun bezala, denbora makina honetan sartuko zaitugu. Beldurgarria dirudien arren, ez zaizu ezer gertatuko, proba asko egin ditugu eta ziurtatzen dizut ez dela arriskutsua.

XABIER: Lasai lasai, konfiantza dut zuengan, baina aitortu beharra dizut nahiko urduri nagoela.

AMAIA: Egon zaitez lasai, bueno, orain irakasle bezala eman zenituen lehenengo urteak ikusiko ditugu. Zenbat urterekin hasi zinen lan egiten?

XABIER: Baaaaaaa nik sortea izan nuen, gradua bukatu eta berehala hasi nintzen lan egiten 21 urterekin.

AMAIA: Baaaa orain 65 urte badituzu eta 21 urterekin hasiera eman bazenion zure irakasle prozesuari…….. 1971. urtera bueltatuko gara, zure irakaskuntzako bigarren urtera.

(makina jartzen)

AMAIA: Sartu Xabier, sorte on.

22 urterekin

XABIER: Egun ooooooooon, zer moduz?

(ikasleak iskanbila sortzen)

XABIER: egun oooon, egun ooooon, EGUN ON!!!!!!! Betikoak, betikoetan… ez zarete isiltzen ezta ur azpian ere! Benga adi egon, horrela zerbait berria ikasiko duzue eta!

Uuuuuf, ea gaur klasea kontrolatu ahal dudan… joe beti ikasle berdinak ohiuka...gainontzekoak izorratzen… joeee… gainera, ez naiz gogoratzen ondo uraren zikloaz eta gaur eman behar dudan gaia da, eskerrak bigarren orduan den…

XABIER: Hurrengoan kanpora joango zarete eee! Bueno, atera matematikako apunteak eta etxerako lanak. Denok egingo zenituzten lanak ez? Aber nork ez ditu gaurko ziren etxerako lanak egin? Aukera emango dizuet zintzotasunez jokatzeko! Norbait gezurretan arrapatzen badut, biharko etxerako lan bikoitza izateaz gain jolas orduan nirekin geratuko da urrengo klaserako materiala prestatzen eeee!!! Bale...guztiok eginda badituzue, hurbildu egingo naiz ikustera!

(ikasle baten albora hurbiltzen da)

XABIER: Baina, baina , baina…! Zer da hau? Ane letra txukunagoa egiten saiatu behar duzu! Bestela inork ez zaitu ulertuko letra. Aber zuk nerea? (aneren alboan dagoen neskari begira) ez dituzu egin? Ez naiz gainerakoen albotik pasako, bestelaa pufff… zelako desastrea!

Joe...hasi gara...zergatik ez dituzte etxerako lanak egiten...gehiegi bidaltzen ote dizkiet? Azalpenak txarto ematen ditut? Jo agian txarto azaltzen ditut egin beharrekoak eta ez naute ulertzen…Benga baina nire taldea aurrera atera behar dut nola edo hala, gero pentsatuko dut zelan aldatu etxerako lanena!

Bueno gaur, pitagorasen teorema emango dugu.

(arbelean idazten)

Nola ostia zen lege hau!!!! A “ber” 2 + B “ber” 2 = …. Lasai xabier, lasai, C “ber” 2! Ufff

(irakasleak honako hau azaltzen du buruz jakin balu bezala, ezer ulertu barik)

XABIER: Demagun triangelu zuzen bat dugula, non a eta b katetoak diren, eta c hipotenusa. c aldearen karratuak osatzen duen azalera, a eta b aldeen karratuen azaleren baturaren berdina dela frogatu nahi da. c aldearen karratuaren inguruan beste hiru triangelu berdin jartzen baditugu (jatorrizko triangelua karratu horren zentroarekiko 90º jiratuz), karratu berri bat osatzen dugu. Karratu berri honen aldeak a + b neurtuko du, irudian ikusten den bezala.

Teorema honetan frogatzen da A “ber” 2 + B “ber” 2 = C “ber” 2

(zientifikoak planoan sartzen dira)

AMAIA: Bueno nahikoa da. Xabier gure garaira bueltatuko dugu berriz ere!

(xabier agertzen da)

AMAIA: Zelan Xabier?

XABIER: ez naiz ezertaz gogoratzen, apur bat nahasturik nago…

AMAIA: lasai, lasai, normala da. Joan deskantsatzera eta kafe bat hartzera, orain deituko dizut bigarren ikerketarako.

(xabier joan eta amaiak denbora makinan ikusitako egoera ikertzen hasten da.)

AMAIA: Mesedez azterketa egiten hasi aurretik esatea gustatuko litzaidake, arriskutsua dela Xabierrek bere iragana ikustea. Ez esan bere bizitzako bidaia grabatuta dugula, arriskutsua izan daiteke eta. Zer iruditu zaizue Xabierrek 22 urterekin izan duen jokabidea? Niri nahiko interesgarria iruditu zait.

Argi ikusi dugu, hasieran, urduritasuna zela nagusi Xabierren ekintza zein pentsamenduetan. Gainera, segurtasun falta horrek, materia buruz ikastera bultzatzen dio, ulertu gabe gauzak botatzera. Baina gogotsu zebilen lanean bere lehenengo gelako ikasleak aurrera atera nahian!

----------------------------------------------------------------------------------------------------------

AMAIA: Xabier, etor zaitez bigarren ikerketa egiteko. Hasi baino lehen, zelan? hobeto?

XABIER: bai bai bai bai, ez nuen ezer. Bakarrik ez nintzela ezertaz gogoratzen. Zenbat urte joango gara atzera oraingo ikerketan?

AMAIA: pozten naiz BA!. baaaaaa, 1978ra, 29 urte zenituenera. Zu lasai egon, amaieran eman dizugu eta ikerketaren berri. Benga sar zaitez berriz makinan!!

XABIER: Bai, ala ba barrura noa! Ointxe arte!

AMAIA: Bai, laixter arte!

(Makinan sartzen da berriz)

29 urterekin

(xabier irakasle batekin hitz egiten agertzen da)

XABIER: Joeeee Nerea, ez dakit zer gertatzen zaidan… nire lana erantzukizun handiko lana dela konturatu naiz eta ez dakit zelan lagundu haurrei garapenean, blokeaturik bezala sentitzen naiz.

NEREA: Bai, ni ere konturatzen nabil honek ez nauela asebetetzen, konpromezu eta erantzukizun handiegia da niretzat haur hauen heziketa. Nik erabakia hartu dut yada.

XABIER: Jooee, nik jarraitu nahi dut honetan dudarik Gabe, baina gertatzen zaidana zera da: metodo berriak erabili nahi ditudala haurrekin eta ez dakizkit zehazki zeintzuk erabili, beldurra diot errakuntzari eta haurrei kalte eragite horri.

AMAIA: Bueno ikusi duzue bigarren etapa honen zati bat ere, gurera  bueltatuko dugu ea zelan dagoen gure gonbidatua!

(xabier makinatik irteten da)

AMAIA: Aupa Xabier zelan zaude?

XABIER: Ba…orain ondo egia esan, lehengo mareoak ez ditut yada.

AMAIA: Bueno Xabier, orain lehen bidali zaitugun gela berdinera joan behar zara. Ikerketaren parte da hau ere.

XABIER: Bale lasai, banoa

AMAIA: bueno ikus, entzuleok. Oraingoan ikusi dugun jokaera aztertuko dugu guztion artean. Hasteko, aipatu beharra dago aldaketa handia egon dela Xabierren jokabide eta pentsamenduan. Egia esan, bere lehen urteetan nahiko triste eta galduta ikusi dugu gure irakaslea baina azkeneko egoera honetan, bere pentsamendua nahiko baikorra izan da, bere lanaren garrantziaz ohartzen hasi da eta irakasle munduan sartu izana berhausnartzen. Orain, metodologia eta ikaskuntzaren hobekuntzaz arduratzen da.

Etor zaitez Xabier, hirugarren ikerketari hasiera emango diogu eta.

XABIER: Banoa Amaia!

AMAIA: Bueno, orain, 1980ra bueltatuko zara. 31 urte zenituenera.

XABIER: praktika hartzen ari natzaio makina honi eee jajajaja banoaaaa

31 urterekin

XABIER: kaixo klaseeee! Zer moduz asteburua? Lan asko egin duzue? Jajajaja

Gaur lehiaketa bat egingo dugu!!

KLASEA: UEEEEEEEEEEE

XABIER: bueno bi talde  egingo ditut

Mutilak eta neskak nahastuko ditut bi taldeetan,  bestela mutilak mutilekin eta neskak neskekin jarriko dira…

XABIER: esperimentu bat egingo dugu eta hau bukatzean, galderak egingo dizkizuet. Galderak ondo erantzuten badituzue puntuak irabaziko dituzue eta puntu gehien duen taldeak sari berezia izango du!!

KLASEA: ze ondooooo!

XABIER: taldeak …….. izango dira. Etorri esperimentua ikustera

(esperimentua eta galderak bukatzen dira)

XABIER: zorionak!!! Lehenengo taldeak irabazi du! Lan ona talde! Bueno saria txango bat egitea da eta bi taldeentzat izango da saria, hain zuzen ere, garrantzitsuena parte hartzea delako, ez irabaztea edo galtzea.

KLASE: eskerrik asko xabieeeeer!

(irakasleak klasea bukatzean hausnarketa egiten du umeek ikasitakoarekin)

Hasteko, mutilen eta nesken arteko harremanak sustatu ditut taldeak egitean. Esperimentua egitean, natur zientzien zenbait aspektu jorratu ditugu eta galderak egitean aspektu horiek garatu ditugu. Esperimentuan ere teknologia berrietako baliabideak erabili ditugu. Azkenik, txangora klase osoa joango zela esatean, berdintasuna eta parte hartze sustatu dut.

(zientzialaria agertzen da berriz ere)

AMAIA: Ez larritu, Xabierrek esperimentua egiten egon denean irudia azkarrago joan dela ikusi baduzue, ni izan naiz. Nik arindu  dut naita hain astuna ez izateko. Bueno nahikoa da, Xabier gurera bueltatuko dugu.

XABIER: kaixo berriz ere. Orain gelatxora joatea esango didazu ezta? Jajajaja, banoa banoa..

AMAIA: eskerrik asko Xabier jajajaja

Argi ikusi da bere irakasle etapa honetan, egonkortasuna, konpromisua, energia eta auto-konfiantza direla nagusi xabierrengan. Bere lana egiten seguru sentitzen da, helburuak oso argi ditu eta beraz, gustura sentitzen da esperimentuak bezalako metodologia desberdinak aplikatzen.

(xabier bat batean agertzen da)

XABIER: zeeer, beste ikerketaren bat egingo dugu ala.. aspertzen hasia naiz gela horretan…

AMAIA: Bai Bai, oraindik bi geratzen dira…

XABIER: zein urtetara bueltatuko naiz oraingoan?

AMAIA: 1990ra hain zuzen, 41 urte  zenituen garaira

XABIER: gero arte ba!

41 urterekin

(konferentzia bat ematen)

XABIER: Egun on jaun andreok! Xabier Capetillo nauzue eta gaur irakasle baten garapen profesionalari buruzko konferentzia emango dizuet. Bueno hasi baino lehen barkamena eskatu nahi dizuet, izan ere, ez dut power point, ez holako baliabiderik erabiliko azalpen hau emateko, oso txarto konpontzen bainaiz tresna horiekin!

(konferentzia entzuten ari den pertsona bat hitz egiten hasten da)

ROJELIA: barkatu Xabier, 20 urte daramatzat irakaskuntzan eta ez dut uste noren aholkuak behar ditudanik, banoa.

XABIER: itxaron, joan aurretik gauzatxo bat esango dizut. Zuk 20 urteko esperientzia duzula uste duzu, irakaskuntzan daramazun ibilbidea dela eta. Baina agian urte bateko esperientzia duzu 20 aldiz errepikatuta.

(momentu horretan neska pentsakor gelditzen da eta bere lekuan jesartzen da berriz ere)

XABIER: Bueno, esan dudan bezala irakasle baten garapen profesionalari buruz arituko gara gaur. Ni ez nago hona etortzera behartuta, ez dut diru truk egiten ere ez. Nahi dudan bakarra, hezkuntza hobetzea eta irakasleei irakasle hobeak izaten laguntzea da.

(xabierrek ordu bat inguru dago konferentzia ematen eta amaia agertzen da berriz ere)

AMAIA: ez gara egongo konferentzia osoa entzuten, ikusi dugun zatitxoarekin hausnarketa txiki bat egiteko balio izan du. Aterako dugu Xabier denbora makinatik.

XABIER: ieeepa, izan da hau gure azken bidaia?

AMAIA: ez, oraindik bat geratzen da Xabier, joan zaitez gelara berriz ere jajaj

XABIER: egia da egia da, bidaiak gora eta bidaiak bera gauzak ahaztu egiten zaizkit.

AMAIA: ez zaizu inporta ezta?

XABIER: ez ez lasai, gustura egiten nabil esperimentua

(xabier gelara doa)

AMAIA: Ea ba, azter dezagun egoera hau. Ikus dezakegu, etapa honetan, Xabier gaitasun intelektual gorenean aurkitzen dela eta baita irakaskuntzarekiko agertzen duen konpromisu maila oso altua dela. Bestalde, konferentzia entzun nahi izan ez duen neskari, profesionaltasun maila handia erakutsiz erantzun ezin hobea eman dio, neskari hausnarketa bideratu eta bertan konferentzia entzuten geratzera bultzatu duena hain zuzen. Azkenik, bere hasierako agurrean, berrikuntzekiko, hau da, teknologia berriekiko jarrera ezkorra erakutsi du. Bueno etorrarazi dezagun xabier, ikerketa honi amaiera emateko falta zaigun etapa aztertzeko!

AMAIA: Etorri Xabier, barkatu hain astuna izatea baina zientziaren onerako da ;)

XABIER: bai bai, ulertzen dut, lasai.

AMAIA: bueno, azkenengo bidai honetan, irakasle modura eman zenituen azkenengo urteetara bidaliko zaitugu, 2000. urtera zehazki.

XABIER: aaaaaaai ze urte txarrak horiek… bueno ba, banoaaaaaaaa

51 urterekin

(Xabier 35 urteko irakasle batekin hitz egiten ateratzen da)

XABIER: aaaaaai, Maialen Maialen. Azken urte hauek gogorrak izango direla uste dut…Zu izan behar zara orain bataioiaren lehenengo ilaretan egon behar zarena, eta ez ni. Aspertuta nago yada, lehenengo ilara horietan egoteaz, bertan egon naiz nire bizitza osoa eta orain lasaitasuna behar dut, besterik ez dut nahi… Nik ya ez dut nahikoa indar ez gogo 6-12 urte bitarteko umeekin egoteko, beraien mugimendu, energia...larregi dira niretzat. Ez naiz egon nire bizitza osoan ikasleekin borrokan eta nire 100% -a ematen orain desmotibazio edota neke hau pasatzen ibiltzeko... Nik orain nire ilobak zaintzen egon beharko nuke ta lasai lasai paseatzen. Benetan Maialen, erretiratzea baino ez dut nahi eta zu bezalako irakasle berriek gu ordezka gaitzaten, bestela, hezkuntza ez baita aurrera joango gure ideia atzerakoi hauekin!

(amaia agertzen da)

AMAIA: Bueno ba ez diogu Xabierri denbora gehiago kenduko, nire ustez honekin nahikoa da. Bueltatuko dugu gurera.

XABIER: uffff zelako nekea… leher eginda nago! Joan naiteke? ez naiz oso ondo sentitzen, buruko mina daukat azken bidai honen ondoren...

AMAIA: bai lasai, normala da baina berehala pasatuko zaizu. Bueno txalo bero bat Xabierrentzat eta eskerrik asko laguntzeagatik oso baliagarria izan zara ikerketarako! Gure ikerketaren emaitzak gure blog-ean eskegiko ditugu, beraz, bertan ikusi ahalko dituzu!

XABIER: eskerrik asko zeuei ere, agur!

AMAIA: Agur bai! Bueno Xabier agurtuta egin dezagun azkenengo egoera honen azterketa txiki bat!

Azken honetan, Xabierren beherakada ikusi dugu, etengabe kexaka zebilen, erretiroan bakarrik pentsatzen zuen. Beste egoeratan ez bezala, ez ditu izan irakaslea izateko indar eta gogo horiek. Ikasleekiko eta beraien arazoekiko ardura gutxiago izan du, nekean eraginda. Eskolaz kanpoko gaiekiko interes handiago erakutsi dut, bere ilobak eta paseoak aipatzean esaterako, nekea zen nagusi bere hitzetan.

Bueno lagunok, ikerketa honi esker irakasle batek bere hazkunde eta garapen profesionalean dituen etapak ikusi ahal izan ditugu! Lehen Xabierri, aipatu diodan bezala, gure blog-ean izango dituzue, ikerketa honetatik sortutako ondorioak. Egun ona euki eta bihar arte!